منطق و فلسفه

هم سازی عقل و ایمان

در تمام اعصار، بر سر وجود و اهمیت عقل، در میان بسیاری از فلاسفه بحث بوده است؛ هرچند پاسخ های ایشان بسیار متفاوت است، اما واکنش های ایشان به امکان تعامل سازگار میان ایمان و عقل، احتمالاً باز هم متفاوت تر است. کسانی هستند که معتقدند، هم ایمان و هم عقل مهم هستند و رابطه ای سازگار و حتی گاهی تکمیلی دارند. عقل گرایان معتقدند که فقط آنچه با عقل شناخته شود، به راستی وجود دارد. در سوی دیگر، ایمان گرایان ادعا می کنند که فقط آنچه ایمان می پذیرد، به راستی مهم است. گروه دیگری ـ نهیلیست ها ـ هم وجود دارند...

کلید واژگان (برچسب ها): 

نظریة شناخت در فلسفة توماس آکویناس

توماس آکویناس در جنوب ایتالیا در قصر خانوادگی روکاسیکا واقع در چهار مایلی شمال شهری به نام آکوینو ( Aquino ) به سال 1225 میلادی چشم به جهان گشود. در پنج سالگی بود به یکی از مدارس مذهبی راهبان بندیکتی در مونته کاسینو رفت و در آنجا از سال 1231 تا 1239 به تحصیل پرداخت. سپس به دانشگاه نابل که عمویش فردریک دوم به تازگی تأسیس کرده بود منتقل شد و در آنجا از سال 1239 تا 1244 به تحصیل خود ادامه داد. در همین زمان به شدت تحت تأثیر سلوک فرقة دومینیکی قرار گرفت و تصمیم گرفت که در زمرة ایشان دراید. این فرقه...

کلید واژگان (برچسب ها): 

سعادت و فضلیت از دیدگاه ارسطو

مقدمه از مکاتب اخلاقی که با استفاده از مبانی غیر طبیعی به اخلاق می پردازد، مکتبی است که به « سعادت و کمال » دعوت می کند [و به همین نام نیز مشهور است]. در میان همه کسانی که به این مکتب قائل بوده، غایت افعال اخلاقی انسان را وصول به « سعادت و کمال » می دانند اختلاف زیادی وجود دارد؛ بعضی بیشتر بر « کمال » تاکید کرده اند و « سعادت » را لازمه آن دانسته اند و بعضی دیگر بر « سعادت » تأکید داشته اند و آن را ملازم با « کمال » آدمی قلمداد کرده اند. بزرگترین حکماء و فیلسوفانی که به این مکتب منسوب هستند،...

کلید واژگان (برچسب ها): 

هدف

افلاطون می گوید: «کسی که نمی داند از کجا آمده است و به کجا می رود و آن هدف والای زندگی اش که می باید خود را برای وصول به آن به تکاپو بیندازد، چیست، مُنکر خویشتن است». افلاطون، «خویشتن انسان» را مساوی با «هدف انسان از حیات» می داند و غفلت از هدف را انکار خویشتن می شمارد. به راستی هدف انسان و موضع او در قبال آن، چه گرهی از هستی پیچیده انسان می گشاید؟ و چه درِ بسته ای را باز می کند که چنین اهمیتی می یابد؟ اِریک اِریکسون، درباره حلّ بحران هویت در برابر «سردرگُمی نقش» (گم کردن نقش خویش در اجتماع) می...

کلید واژگان (برچسب ها): 

استاد علا مه محمدتقی جعفری (ره)در آیینه آثار

استاد علا مه محمد تقی جعفری قدس سره به سال 1304 خورشیدی در شهر تبریز متولد شد و پس از تحصیلا ت عالیه علوم اسلا می در شهرهای تبریز‚ تهران‚ قم و نجف اشرف در محضر آیات عظام میرزا فتاح شهیدی‚ شیخ محمدرضا تنکابنی‚ شیخ کاظم شیرازی‚ سید عبدالهادی شیرازی‚ سید ابوالقاسم خویی و سید محسن حکیم قدس سرّهم کسب فیض نمود. تاکنون بیش از 80 اثر از آثار آن علا مه فقید به طبع رسیده است و از آثار برجسته ایشان شرح و تفسیر بر نهج البلا غه می باشد که 27 جلد آن به زبان فارسی چاپ و منتشر شده است. چاپ بعضی از آثار علا مه...

کلید واژگان (برچسب ها): 

جایگاه عالم مثال (اقلیم هشتم) در حکمة الاشراق و حکمة المتعالیه

نگرش دو فیلسوف نامبردار جهان اسلام: سهروردی و ملاّ صدرا به کلّ هستی نگرشی بنا شده بر وجود خداست که خدا را آغاز هستی می دانند و آفریننده جهانها. در فرآیند آفرینش خدا را دو تجلّی و دو فیض است فیض اقدس و فیض مقدّس. خدا با یک فیض بر خود تجلّی می کند و تمنّای هستی را در آفریدگان فراهم می آورد و با فیض دیگر به هر شیء وجود می بخشد. از این رو آفرینش ما گرچه آغازبردار نیست و از دیگر سو همه هستی گرچه در (یک آن) هست شده امّا (هستی) را پایه ها و مرتبه هایی است. مقام غیب الغیب یا (عما) ویژه خداوند است همان...

کلید واژگان (برچسب ها): 

مبانی منطق استقراء از دیدگاه شهید سید محمد باقر صدر

شهید صدر نخستین فقیه مسلمان و فیلسوف شیعی است که در فلسفه علم و روش شناسی به تفکر پرداخته است و با آفرینش کتاب کم مانند: (الأسس المنطقیة للاستقراء) راه روشنی را در استواری مبانی منطقی استقراء نشان داده است و با اثبات سستی تئوریهای علمی صاحب نظرانی چون:برتراند راسل جان استوارت میل و کارل ریموندپوپر منطق استقرایی خود را به عنوان شیوه نوین تفکّر به کرسی نشانده است. هیچ یک از نقدگران منطق در جهان اسلام در زمینه نقد دلیل استقرایی به گونه شهید صدر عمل نکرده است. آنان بیش تر به قیاس و تمثیل توجه داشته...

کلید واژگان (برچسب ها): 

آشـنـایـی بـا اندیشه های شهید مطهری

فـکـر می کردم که نوآوریهای استاد مطهری در فلسفه, کلام و تفسیر خـلاصـه می شود و در مقوله های فقهی نکته و جستار تازه ای ندارد و وقـتـی پـیـشـنـهاد مقاله ای در مقوله های فقهی و مطرح ساختن دیـدگـاهـهـای نـو شـهـیـد مطهری از سوی مجله فقه, مطرح شد, با نـاامـیـدی مـسـالـه را دنـبال کردم; زیرا هر چه از استاد سراغ داشـتـم, در فـلـسفه, کلام, عرفان و به طور کلی زوایای مربوط به اصـول دیـن بـود و فـکـر نـمی کردم در فقه نیز نوآوریهای زیادی داشته باشد. ولـی دسـت تقدیر, ما را به کتابهای فقهی, مقاله ها و دست...

کلید واژگان (برچسب ها): 

مبانی منطق استقراء از دیدگاه شهید سید محمد باقر صدر

شهید صدر نخستین فقیه مسلمان و فیلسوف شیعی است که در فلسفه علم و روش شناسی به تفکر پرداخته است و با آفرینش کتاب کم مانند: (الأسس المنطقیة للاستقراء) راه روشنی را در استواری مبانی منطقی استقراء نشان داده است و با اثبات سستی تئوریهای علمی صاحب نظرانی چون:برتراند راسل جان استوارت میل و کارل ریموندپوپر منطق استقرایی خود را به عنوان شیوه نوین تفکّر به کرسی نشانده است. هیچ یک از نقدگران منطق در جهان اسلام در زمینه نقد دلیل استقرایی به گونه شهید صدر عمل نکرده است. آنان بیش تر به قیاس و تمثیل توجه داشته...

کلید واژگان (برچسب ها): 

نگرشی بر پیشینة تاریخی، منطق ریاضی (جدید)

چکیده: بخش بزرگی از فلسفه ای که امروزه رواج دارد، نشأت گرفته ازآراء افرادی چون «وایتهد و راسل» است که شالودة منطق ریاضی (جدید) را بنا نهادند. در واقع، منطق ریاضی را باید ازمبانی ریاضیات جدیدوفلسفة تحلیلی به حساب آورد، کاری که به دست برخی از فلاسفه دراین حوزه آغاز گردید، بطور عمده به اصول ریاضیات ورابطة ریاضیات ومنطق مربوط بود، اما نتایج چنان گسترده ای به بارآورد که به تدریج درفلسفه تأثیر عمیق برجای گذاشت. نگرش کلی بر پیشینة تاریخی منطق ریاضی وفراهم نمودن زمینه برای مباحث گسترده تر بعدی، از...

کلید واژگان (برچسب ها): 

صفحه‌ها

Subscribe to RSS - منطق و فلسفه