فلسفه

فلسفه ی امامت از دید متکلمان اسلامی

اشاره: یکی از بحث های مهم امامت، فلسفه ی آن است که در این نوشتار ضمن بیان و بررسی دیدگاه متکلمان اسلامی، به مهم ترین فلسفه آن که به پرتو روایات نورانی اهل بیت (علیهم السلام) در بیانات متکلمان امامیه انعکاس یافته، پرداخته شده است . مقدمه بحث درباره ی فلسفه یا اهداف امامت، یکی از بحث های کلی امامت است . این بحث، در آثار کلامی، به گونه های مختلف مطرح شده است . متکلمان اسلامی، آن جا که به تعریف امامت پرداخته اند . از هدف امامت و رسالت امام سخن گفته اند; زیرا، چنان که می دانیم، یکی از گونه های تعریف...

کلید واژگان (برچسب ها): 

اهل بیت; علمای ابرار، وسائط فیض

- نکته ای که در بررسی سیر تحولات فکری جامعه ما خصوصا پس از انقلاب به چشم می خورد این است که ما شاهد رشد روزافزون اندیشه های فلسفی هستیم، یعنی شاید اگر تولید و نشر کتابهایی که به یک معنا فلسفی هستند، حالا چه اندیشه های فلسفی خودی و چه اندیشه های فلسفی وارداتی را، در کشورمان بررسی کنیم می بینیم که یک سیر صعودی داشته است. و مخصوصا در چند ساله اخیر، هم در محافل حوزوی و هم در محافل دانشگاهی، اقبال زیادی به مباحث فلسفی و کلامی، اعم از کلام سنتی و کلام جدید، شده و مباحث داغی در این زمینه ها مطرح...

کلید واژگان (برچسب ها): 

غدیر و فلسفه سیاسی اسلام

فارغ از هر دو جهانم به گل روی علی(ع) از خم دوست جوانم به خم موی علی طی کنم عرصه ملک و ملکوت از پی دوست یاد آرم به خرابات چو ابروی علی(ع) (1) پیشگفتار با نگاه به پیشینه حیات بشری، «خانواده » و «قبیله » نخستین گروههای اجتماعی است که در آن نوعی «ریاست »، «قانون » و «حکومت » دیده می شود و سپس از دولتها و نظام حکومتی می توان یاد کرد که در سرزمینهای گسترده، برای جمعیتی معین، با نظامهای اداری و سازمانهای سیاسی به حکومت پرداخته و نظام اقتصادی جامعه را تحت پوشش خویش قرار داده، و اعمال حاکمیت نموده اند...

کلید واژگان (برچسب ها): 

هم سازی عقل و ایمان

در تمام اعصار، بر سر وجود و اهمیت عقل، در میان بسیاری از فلاسفه بحث بوده است؛ هرچند پاسخ های ایشان بسیار متفاوت است، اما واکنش های ایشان به امکان تعامل سازگار میان ایمان و عقل، احتمالاً باز هم متفاوت تر است. کسانی هستند که معتقدند، هم ایمان و هم عقل مهم هستند و رابطه ای سازگار و حتی گاهی تکمیلی دارند. عقل گرایان معتقدند که فقط آنچه با عقل شناخته شود، به راستی وجود دارد. در سوی دیگر، ایمان گرایان ادعا می کنند که فقط آنچه ایمان می پذیرد، به راستی مهم است. گروه دیگری ـ نهیلیست ها ـ هم وجود دارند...

کلید واژگان (برچسب ها): 

نظریة شناخت در فلسفة توماس آکویناس

توماس آکویناس در جنوب ایتالیا در قصر خانوادگی روکاسیکا واقع در چهار مایلی شمال شهری به نام آکوینو ( Aquino ) به سال 1225 میلادی چشم به جهان گشود. در پنج سالگی بود به یکی از مدارس مذهبی راهبان بندیکتی در مونته کاسینو رفت و در آنجا از سال 1231 تا 1239 به تحصیل پرداخت. سپس به دانشگاه نابل که عمویش فردریک دوم به تازگی تأسیس کرده بود منتقل شد و در آنجا از سال 1239 تا 1244 به تحصیل خود ادامه داد. در همین زمان به شدت تحت تأثیر سلوک فرقة دومینیکی قرار گرفت و تصمیم گرفت که در زمرة ایشان دراید. این فرقه...

کلید واژگان (برچسب ها): 

نفس و بررسی آن در فلسفه دکارت

مقدمه در تفکرات قرون وسطایی، از نفس به عنوان صورت جسم یاد می شد؛ از این رو تمام اجسام و امورات واجد نفس بودند. در انسان نفس ناطقه، واجد قوة اندیشیدن بود که در دیگر اجسام چنین چیزی وجود نداشت. دکارت در فلسفة خود، سه جوهر را به عنوان تنها جواهر مورد بحث در متافیزیک مطرح نمود و هر سه را برای تبیین روشی عقلانی در علوم جدید مورد استفاده قرار داد. جوهر نفس به عنوان اولین جوهر کشف شده در سیستم فلسفی دکارت، در طی این شک روشی مورد شهود عقلانی بدست آمد. صفت اصلی این جوهر «اندیشیدن» معرفی گشت و «من فکر می...

کلید واژگان (برچسب ها): 

ویتگنشتاین متقدم و تأثیر فرگه بر او

مقدمه از آن جا که در این بحث سر و کار ما با جملات تراکتاتوس است و در واقع بحث ما چیزی جز بررسی این جملات نیست؛ بنابراین لازم است که مروری بر آن جملات داشته باشیم:[1] 1 ـ جهان، هر چیزی است که امر واقع (case) است. 2 ـ آن چه امر واقع است؛ یعنی واقعیت[2]، وجود وضع امور (stated of offairs) است. 3 ـ تصویر منطقی واقعیات، اندیشه است. 4 ـ اندیشه، جمله ای با یک مفهوم(معنادار) است. 5 ـ جمله، تابع ارزش(صدق) جملات اولیه است. 6 ـ شکل کلی تابع ارزش، [P, Ē, N(Ē)]. 7 ـ جایی که نمی توان صحبت کرد، باید دربارة آن...

کلید واژگان (برچسب ها): 

انقلاب کپرنیکی کانت از دیدگاه شهید مطهری (قسمت دوم/ پایانی)

اشاره: در شماره نخست این مقاله دانستیم که کانت با الگوگیری از انقلاب نجومی کپرنیک، روابط و نسبت های جدیدی را در مابعدالطبیعه پدید آورد و البته در این جهش و جوشش کانتی، انتقادات هیوم بر باورهای انکارناپذیر فلاسفه چنانکه خود بدان اذعان کرده است بی تأثیر نبوده است. کانت با مرکز قرار دادن ذهن تصفیه خانه ای بنا کرد که از این پس خارج و عین باید از میان آن بگذرد تا به ادراک و افهام در آید و از این منظر خارج بر ما پدیدار می شود. در این شماره به نقد انقلاب کانت پرداخته می شود. معارف نقد انقلاب کپرنیکی...

کلید واژگان (برچسب ها): 

کانت و انتظار بشر از دین

دیدگاه کانت در قلمرو دین و انتظار بشر از دین چیست؟ شناخت دیدگاه کانت در باب انتظار بشر از دین به درک زمانه و فلسفهی وی بستگی دارد. کانت در زمانهای به صحنهی مبارزهی علمی پا نهاد که بحرانهای تازهای دامنگیر فلسفه، علم و دین شده و علوم طبیعی و ریاضیات که راه تکامل میسپرد، در دام شبهههای شکگرایان جدید گرفتار آمده بود. در چنین زمانهای بود که مسایل مابعدالطبیعه مورد بیمهری قرار گرفت و هواداران اصالت تجربه به ویژه هیوم، با انکار جوهر مادی و نفسانی و تردید در اصل علیت، پایهی مکتبهای عقلگرایی فلسفه را در...

کلید واژگان (برچسب ها): 

جایگاه زن در فلسفه افلاطون«قسمت اوّل»

بازخوانی رساله جمهوریت و قوانین مقدمه: پرسشهایی که دشواره پژوهش را مطرح می کند: . شارحان آثار افلاطون، وقتی از جایگاه زن از نظر وی سخن می گویند، دو صورت متفاوت را نشان می دهند. نخستین و شایع ترین صورت به اعتقاد موافقان این نظریه، آن است که وی اولین کسی است که به آزادی و برابری زن با مرد فرا خواند و ضرورت راهگشایی را برای اینکه مانند مردان، شایسته فرماندهی سپاه و ریاست حکومت باشد، سر داد.(2) دومین صورت، به اعتقاد معتقدان این نظر، برعکس دیدگاه نخست است. اینان معتقدند افلاطون بهترین مبلّغ [...

کلید واژگان (برچسب ها): 

صفحه‌ها

Subscribe to RSS - فلسفه